Ο φίλαρχος Ερντογάν



Οι πρώτες προεδρικές εκλογές στην Τουρκία, κατά τις οποίες ο λαός επέλεξε με την άμεσο ψήφο του τον νέο Πρόεδρο της Τουρκίας, ανέδειξαν ως μεγάλο νικητή τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, που κατάφερε, για ακόμη μια φορά, να επικρατήσει έναντι των αντιπάλων του. Ο καλούμενος από τους πλείστους αναλυτές θρίαμβος του Ερντογάν, επιβεβαιώνει ότι ο άνθρωπος αυτός καταφέρνει πάντα να επιβάλλει το δικό του, γεγονός που συνάμα δεικνύει και την πολιτική του στάση, σε όλα τα επίπεδα.

Η νίκη του Ερντογάν δημιουργεί πλέον μια νέα τάξη πραγμάτων για την Τουρκία, που εισέρχεται σε μια νέα φάση και πιθανότατα σε μια ανακατάταξη όσον αφορά τη νομή της εξουσίας, αφού ο Ερντογάν θα θελήσει κατά την επικρατέστερη άποψη να αλλάξει το πολιτειακό σύστημα της χώρας, δίδοντας περισσότερες εξουσίες στον Πρόεδρο και μειώνοντας αυτές του Πρωθυπουργού.

Ο κάποτε έκπτωτος - μετά την απαγγελία ενός προπαγανδιστικού ποιήματος - δήμαρχος της Κωνσταντινούπολης που πάντοτε είχε έφεση στην πολιτική και στην απόκτηση εξουσίας, βρέθηκε από τη φυλακή στον υψηλότερο πολιτειακό θώκο της Τουρκίας, μεταλλασσόμενος από τα χαρακτηριστικά του σκληρού εσωστρεφή πυρήνα της μεσοχώρας σε προασπιστή του κοσμικού χαρακτήρα του κράτους και από εκείνο το σημείο σε αναβιωτή του ισλαμικού Τουρκικού κράτους, σε μια στροφή 360 μοιρών από την κοσμικότητα του κράτους.

Το τι μέλλει γενέσθαι για την Τουρκία παραμένει ένα από τα σημαντικότερα στοιχήματα των πρόσφατων εκλογών. Σημαντικότερο για εμάς είναι το κατά πόσον η στάση της Τουρκίας στο Κυπριακό θα μεταβληθεί ή όχι. Είναι γεγονός ότι η πολιτική της Τουρκίας στο Κυπριακό παραμένει σχεδόν αναλλοίωτη από τη γένεση του προβλήματος, με την παράνομη τουρκική εισβολή στη μεγαλόνησο το 1974, αλλά και τις προγενέστερες επιβουλές της Τουρκίας. Η ιστορία δεικνύει ότι δύσκολα η εξωτερική πολιτική της Τουρκίας μεταβάλλεται, όμως σήμερα οι συνθήκες ίσως να επιτρέπουν μιαν κάποιαν αλλαγή (ή και όχι) στην άτεγκτη κατά πολύ στάση της Τουρκίας στο Κυπριακό.

Από την μια η Τουρκία σήμερα αντιμετωπίζει αρκετά νεοφανή ζητήματα. Πρώτον, το κουρδικό παραμένει άλυτο, αλλά από την άλλη έχει αναχθεί, μέσω προεκλογικής δέσμευσης του Ερντογάν, σε ζήτημα στο οποίο θα εγκύψει για να το επιλύσει, με τον ένα ή άλλο τρόπο. Δεύτερον, η όποια ευρωπαϊκή προοπτική της Τουρκίας είναι γεγονός ότι περνά μέσα από την Κύπρο, αφού επ’ ουδενί δεν θα μπορέσει η Τουρκία να ενταχθεί ως πλήρες μέλος της Ένωσης εκτός και αν αναγνωρίσει την Κυπριακή Δημοκρατία και τερματίσει, φυσικά, την κατοχή του 40% περίπου του νησιού. Τρίτον, οι τεταμένες σχέσεις της Τουρκίας με το Ισραήλ - σταθερή υπερδύναμη στην περιοχή και ο πιο στενός σύμμαχος των Ηνωμένων Πολιτειών της Αμερικής - έχουν αλλάξει τις γεωστρατηγικές ισορροπίες στην ευρύτερη περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου. Αυτά τα ζητήματα, αλλά και άλλα πολλά - ειδικά αυτά που αφορούν τη διαδοχή του Ερντογάν στην Πρωθυπουργία από μετριοπαθείς πολιτικούς ή σκληροπυρηνικούς, μπορούν να οδηγήσουν τον νέο «σουλτάνο» της Τουρκίας σε αλλαγή πλεύσης, ανάλογα, φυσικά, με τις προσωπικές του φιλοδοξίες. Γεγονός παραμένει φυσικά το ότι η φιλαρχία του Ερντογάν μας θυμίζει την φράση του Πασκάλ, που ειπώθηκε για άλλες περιστάσεις, αλλά παραφρασμένη μας θυμίζει ότι «θέλοντας να δει ψηλότερα, μπορεί να πέσει πολύ χαμηλά».

*Αντώνης Στ. Στυλιανού Λέκτορας Νομικής Πανεπιστήμιο Λευκωσίας, LL.B Law Bristol, Ph.D in Law – International Law and Human Rights (Kent), Διευθυντής Μονάδας Νομικής Κλινικής Πανεπιστημίου Λευκωσίας.


Αναζήτηση