Το σωφρονιστικό μας σύστημα σε κατάσταση ψύξης

fylaki keli kratoumenoi

Υποδείξεις και εισηγήσεις για να αλλάξουν τα κακώς έχοντα
Το σωφρονιστικό μας σύστημα βρίσκεται σε βαθιά σήψη και τα κελιά μέρα με τη μέρα γεμίζουν ασφυκτικά. Οι συνθήκες κάτω από τις οποίες διαβιούν οι κρατούμενοι μόνο απάνθρωπες θα μπορούσαν να χαρακτηριστούν.

Η επέμβαση των Κρατικών Φορέων θα πρέπει να γίνει άμεσα, σε μια προσπάθεια διαμόρφωσης σωφρονιστικών ιδρυμάτων-κέντρων και όχι φυλακών, όπου κυριότερο μέλημα και σκοπός θα είναι η αναμόρφωση, ο σωφρονισμός και η εκπαίδευση των κρατουμένων.

Μια πρώτη εισήγηση θα ήταν η δημιουργία αγροτικών φυλακών, στις οποίες οι κρατούμενοι θα επιδίδονται σε γεωργικές, κτηνοτροφικές ή αλιευτικές εργασίες, εισήγηση που πιστεύω ότι αποτελεί πολύ καλή λύση στο θέμα του σωφρονισμού. Ταυτόχρονα αποτελεί και μια προσπάθεια ανύψωσης και ανέλιξης του επιπέδου των αγροτικών εργασιών στην Κύπρο. Ως αποτέλεσμα αυτού, το Κράτος θα αποκομίζει κέρδη από τα προϊόντα παραγωγής της παρασχεθείσας εργασίας, αφού αυτά θα αποτελούν ιδιοκτησία του και παράλληλα θα αποτελεί δείγμα προσφοράς από τους κρατούμενους καθιστώντας τους ταυτόχρονα άτομα ικανά να προσφέρουν και να συνεισφέρουν. Η καταβολή ενός μηνιαίου, συμβολικού ποσού στον κρατούμενο, ως ένδειξη ανταμοιβής και αναγνώρισης των όσων προσφέρει δίνει στον κρατούμενο την εντύπωση ότι είναι άτομο ικανό και χρήσιμο.

H ίδρυση ειδικών σχολείων, όχι κατ' επέκταση μεγάλων κτιρίων αλλά μικρών αιθουσών, όπου θα δίδεται η ευκαιρία στους κρατούμενους και δη στους ανήλικους, να παρακολουθούν μαθήματα από τα οποία θα αποκομίζουν γνώσεις αλλά και θα υιοθετούν τρόπους σωστής συμπεριφοράς. Εισήγηση αποτελεί και η μείωση της φυλάκισης ανάλογα με τις ημέρες παρακολούθησης μαθημάτων. Μέτρο διφυές, αφενός μεν, εξαναγκάζει τον κρατούμενο να συμμορφώνεται με κάποιους κανονισμούς προς όφελος του, αφετέρου δε, επιφέρει μείωση στη φυλάκιση.

Οι φυλακές θα πρέπει να στελεχωθούν με άξια καταρτισμένους στο χώρο τους, ψυχολόγους, ψυχιάτρους, κοινωνικούς λειτουργούς, οι οποίοι θα προσφέρουν τις υπηρεσίες τους με τον καλύτερο δυνατόν τρόπο. Επιπλέον με τη διεξαγωγή σεμιναρίων σε θέματα που άπτονται της ευθύνης του πολίτη απέναντι στο Κράτος και του κάθε συνανθρώπου του γενικά αλλά και σε θέματα που άπτονται των προβλημάτων που καλείται να αντιμετωπίσει ο Κύπριος σήμερα όπως επίσης και η διεξαγωγή διαλόγου, όχι μόνο μεταξύ ιατρών-κρατουμένων αλλά και των κρατουμένων μεταξύ τους, θα βοηθούσε σημαντικά στη βελτίωση των επικοινωνιακών σχέσεων των κρατουμένων. Κατ' επέκταση, όταν οι κρατούμενοι θα αποφυλακίζονται θα εντάσσονται στο κοινωνικό σύνολο με μεγαλύτερη ευκολία αφού ο χαρακτήρας τους θα έχει ήδη διαμορφωθεί με τέτοιο τρόπο και σε τέτοιο επίπεδο έτσι ώστε να έχουν ήδη ανεπτυγμένο το αίσθημα της αλληλεγγύης, της ευαισθησίας, της συνεργασίας και πάνω απ' όλα της ευθύνης.

Αδήριτη ανάγκη είναι η δημιουργία ξεχωριστών πτερύγων και κατάταξης των κρατουμένων ανάλογα με τη σοβαρότητα του αδικήματος που διαπράττουν και ανάλογα με το είδος της κράτησης τους (υπόδικοι, φυγόδικοι, χρήστες ναρκωτικών, φοροφυγάδες κ.α). Η ίδια αντιμετώπιση και εν γένει η ίδια μεταχείριση, εξισώνει τους κρατούμενους, με αποτέλεσμα να χάνεται το νόημα του σωφρονισμού και της συμμόρφωσης, κυρίως για τους βαρυποινίτες και της δυνατότητας που θα πρέπει να δίδεται στους κρατούμενους να αντιληφθούν και να συνειδητοποιήσουν τις επιπτώσεις που φέρει η τέλεση ενός αδικήματος.

Να επιδεικνύεται σεβασμός, τόσο λεκτικός όσο και σωματικός από τους αστυνομικούς των φυλακών προς τους κρατούμενους. Τα παράπονα των κρατουμένων επιβάλλεται να μεταφέρονται στους υπεύθυνους σε μια προσπάθεια εξομάλυνσης της συμβίωσης των κρατουμένων και ανάπτυξης υγιούς σχέσης μεταξύ τους.

Επιτακτική ανάγκη είναι η ίδρυση φυλακών ανηλίκων, οι οποίες να ονομάζονται, ίσως, σωφρονιστικά καταστήματα ανηλίκων. Είναι ανεπίτρεπτο μια πολιτεία όπως η δική μας η οποία πρεσβεύει το δημοκρατικό πολίτευμα και η οποία έχει να επιδείξει μεγάλο ανθρωπιστικό έργο, να μην έχει μεριμνήσει μέχρι σήμερα για ίδρυση τέτοιου είδους καταστημάτων.

Η συναναστροφή ανηλίκων-ενηλίκων, η αναπόφευκτη ανταλλαγή απόψεων, κακών συμπεριφορών, αλλά και η εξαπόλυση απειλών από τους ενήλικους προς τους ανήλικους που γίνονται θύματα εκφοβισμού και κακομεταχείρισης, θα μπορούσε να χαρακτηριστεί επιεικώς, ως ασυγχώρητο λάθος της Πολιτείας. Δεν είναι λίγες οι φορές που έχουμε γίνει μάρτυρες περιστατικών, όπου ανήλικοι έπεσαν θύματα σωματικής και σεξουαλικής κακοποίησης. Δεν είναι λίγες οι φορές που ακούσαμε ή διαβάσαμε πως ανήλικοι οδηγήθηκαν στην αυτοκτονία. Και δεν φτάνει μόνο αυτό, αλλά με τον εγκλεισμό του σε φυλακή ο ανήλικος αποκτά αυτομάτως και το στίγμα του φυλακισμένου, το οποίο θα κουβαλά εφ όρου ζωής και θα αποτελεί εμπόδιο στην ανάπτυξη των διαπροσωπικών του σχέσεων.

Κατηγορητέο είναι και το γεγονός ότι μέχρι σήμερα δεν έχουν ιδρυθεί ακόμα δικαστήρια ανηλίκων. Η αυστηρή και επιβλητική παρουσία ενός δικαστή που στα μάτια του ανήλικου παρουσιάζεται ως ψυχρός εκτελεστής του Νόμου ή ως ένα ανθρωπινό μηχάνημα το οποίο επιβάλλει ποινές χωρίς συναίσθηση του ψυχικού πόνου και το οποίο βρίσκεται σε μια θέση απλά και μόνο για να επιβάλει την ποινή και να "τιμωρήσει" τον ανήλικο, είναι μια διαδικασία ή μια στάση που το μυαλό του ανήλικου δεν είναι σε θέση ωριμότητας να ερμηνεύσει με αποτέλεσμα να χάνεται το νόημα της ορθής απονομής δικαιοσύνης.

Αν οι αρμόδιοι προχωρήσουν σε εφαρμογή των πιο πάνω εισηγήσεων, έστω και σε κάποιες απ' αυτές, τότε οι φυλακές θα καταστούν ιδρύματα για σωφρονισμό και όχι κλουβιά για άγρια ζώα.

neokleous 16997




Αναζήτηση