Δήμος, μια λέξη με ιστορία

Από τη γνώση και τη σοφία που μας κληροδότησε ο Δάσκαλος Κωστής Κολώτας
Η λέξη δήμος είναι πολύ παλιά. Στην αρχαιότητα σήμαινε ένα διαμέρισμα της υπαίθρου μιας πόλης-κράτους. Συγκεκριμένα στην Αττική, υπήρχε η πόλης των Αθηνών και στην ύπαιθρο οι διάφοροι δήμοι.

Αυτούς τους δήμους τους κατέστησε ο Κλεισθένης, με την δημοκρατική μεταρρύθμισή του, τους πυρήνες της νέας πολιτειακής οργάνωσης του κράτους των Αθηνών. Σ’ αυτούς παρεχώρησε διάφορες εξουσίες και εγκατέστησε τοπικούς άρχοντες και τοπικές αρχές. Κάθε δήμος είχε τη δική του μικρή τοπική βουλή, όπως είναι σήμερα τα δημοτικά συμβούλια, που είναι, ή έπρεπε να είναι, μικρές τοπικές βουλές.

Κι ο πρόεδρος ενός δήμου ονομάστηκε από τότε δήμαρχος. Έτσι ο Κλεισθένης θεωρείται παγκόσμια ο θεμελιωτής της τοπικής αυτοδιοίκησης. (Εμείς ακόμα ψαχνόμαστε και συζητάμε γι΄ αυτήν…)

«Δήμος» όμως σήμαινε και τον λαό, τον απλό λαό, σε αντίθεση με τους ευγενείς, τους αριστοκράτες. Κι όταν αυτός ο λαός πήρε την εξουσία, είχε το κράτος, δηλαδή τη δύναμη στα χέρια του, γεννήθηκε η δημοκρατία. Κι η λέξη έγινε παγκόσμια, και παντού σήμερα την λένε και την επικαλούνται και- όχι σπάνια- την κακοποιούν. Πανάρχαιες λοιπόν οι λέξεις «δήμος» και «δήμαρχος» και «δημοτικό συμβούλιο». Έχουν πολλούς αιώνες ζωή. Έχουν μια βαριά κληρονομιά και μια λαμπρή ιστορία. Και είναι λέξεις που τις ακούμε όλη μέρα, τον τελευταίο καιρό. Και θα τις ακούμε για λίγες μέρες ακόμα, όλο και πιο συχνά και πιο έντονα.

Γι’ αυτό είναι και το σημερινό σημείωμά μας. Για τις δημαρχιακές και κοινοτικές εκλογές, υπάρχουν πολλοί διεκδικητές. Κι αυτό είναι υγιές στοιχείο σε μια δημοκρατία. Και ο κάθε υποψήφιος, για οποιαδήποτε θέση στην τοπική αυτοδιοίκηση πρέπει να αγωνιστεί γι αυτό που αποφάσισε: να διεκδικήσει μια θέση σ΄ αυτήν. Και να αγωνιστεί με όλη του την ψυχή και όλες τους τις δυνάμεις. Το ίδιο και οι φίλοι και οπαδοί του.

Η τοπική αυτοδιοίκηση είναι απαραίτητο στοιχείο ενός δημοκρατικού πολιτεύματος. Αλλά πάνω από όλα είναι ένας θεσμός με μακράν ιστορία. Αυτή την ιστορία κι αυτή την κληρονομιά, ας μην τη μειώσουμε, ας μην την κατεβάσουμε χαμηλά. Ας μην την ευτελίσουμε (δεν θέλω να χρησιμοποιήσω το παράγωγο ρήμα «εξευτελίσουμε»). Ας μην υπερβούμε κάποια όρια ευπρέπειας και κυρίως, αξιοπρέπειας.




Αναζήτηση στη "Φ"


| |

Ακολουθήστε τη "Φ" στα social media