Γιώργος Λιλλήκας: Το φτωχόπαιδο από την Παναγιά που κτυπά την πόρτα της Προεδρίας

lillikas

Ο Ανεξάρτητος υποψήφιος Γιώργος Λιλήκας ξετυλίγει άγνωστες πτυχές της ζωής του

Ο Γιώργος Λιλήκας επιστρέφει στο γραφείο του και βιάζεται να βγάλει την γραβάτα που φορούσε λίγα λεπτά νωρίτερα σε μια τηλεοπτική του εμφάνιση σε μεσημβρινή εκπομπή. Είχε προηγηθεί η παρουσία του στην παρέλαση για την Επέτειο της Ανεξαρτησίας.

Συσκέψεις, διασκέψεις, προεκλογικές συγκεντρώσεις, προσωπικές επαφές, ένα βαρυφορτωμένο εξαντλητικό πρόγραμμα, αποτελούν πλέον την καθημερινότητα του ανεξάρτητου υποψήφιου για την Προεδρία της Δημοκρατίας.

Το γεύμα με την οικογένεια έχει μετακινηθεί για τις 3.00 καθώς έχει διευθετηθεί η συνέντευξη μας στο γραφείο του. Ο γιος του Ορφέας αν και νιώθει την απουσία του έμαθε να τον περιμένει όσο χρειάζεται, άλλωστε ο ίδιος τον παρότρυνε να κατέβει υποψήφιος και ας έχανε λίγο πολύτιμο χρόνο μαζί του.

6013 01Με βλέμμα ευθύ και σιγουριά στον λόγο του, ο Γιώργος Λιλήκας μιλάει για την επιλογή του να κατέβει αυτή τη συγκεκριμένη χρονική στιγμή υποψήφιος στις Προεδρικές Εκλογές. Προηγουμένως όμως ξετυλίγει κάποιες άγνωστες ή λιγότερο γνωστές πτυχές της ζωής του που καθόρισαν τον χαρακτήρα του αλλά και τις συγκυρίες που τον οδήγησαν στην εμπλοκή του με την πολιτική παραμερίζοντας το όνειρο και την προοπτική που ανοιγόταν μπροστά του για μια λαμπρή ακαδημαϊκή και ερευνητική καριέρα.

Καθώς γυρίζει τη μνήμη πίσω, στην Παναγιά της Πάφου, αναπόφευκτα τα μάτια υγραίνονται ιδιαίτερα όταν περιγράφει τα δύσκολα εκείνα χρόνια της μεγάλης φτώχειας και των στερήσεων που τον σημάδεψαν και τον συνόδευαν ακόμα και την περίοδο μετά τη θητεία του στο στρατό. Και μέσα από τις περιγραφές του που έχουν μια αυτοβιογραφική μυθιστορηματική πλοκή, σου δίνει την ευκαιρία να διαπιστώσεις ότι ο πολιτικός αλλά και τεχνοκράτης που έχεις απέναντι σου, παρά την επιτυχημένη πορεία του, δεν έχει ξεχάσει τις ρίζες του.

«Κατάγομαι από τα παιδικά μου χρόνια…»

6013 02Γεννήθηκα τον Ιούνιο του '60 στην Παναγιά και τα παιδικά μου χρόνια σημάδεψαν τον χαρακτήρα μου… Κατάγομαι από τα παιδικά μου χρόνια… Η οικογένεια μου ήταν από τις πιο φτωχές του χωριού. Αρκεί να σας πω ότι μεγάλωσα αρκετά για να συνειδητοποιήσω ότι το κρέας άρεσε και στους γονείς μου... Με έστελναν να αγοράσω μισή οκά κρέας κάθε 15 μέρες και δεν έτρωγαν για να τρώνε τα παιδιά. Μας έλεγαν ότι δεν τους άρεσε το κρέας και μικρός το είχα πιστέψει. 

Μεγάλωσα σε ένα σπίτι με δύο δωμάτια, χωρίς ηλεκτρισμό και μέχρι τα 18 μου διάβαζα με την λάμπα του πετρελαίου. Ήταν δύσκολα, όμως νομίζω ότι αυτά τα χρόνια με ενδυνάμωσαν και μου έδωσαν το πείσμα να δουλέψω σκληρά για να ξεφύγω από εκείνες τις συνθήκες. Θυμάμαι, ο πατέρας μου με έπαιρνε μαζί του στο δάσος και μου έλεγε «αν δεν θέλεις να γίνεις σαν εμένα, να κρατάς κούσπο χειμώνα καλοκαίρι, διάβαζε». Και η μόρφωση ήταν η μοναδική διέξοδος γιατί περιουσία δεν είχαμε.

Ήμασταν 6 παιδιά, τα δύο πέθαναν και μείναμε τέσσερις, δύο αγόρια και δύο κορίτσια. Πρώτη η αδερφή μου η Νιόβη, μετά η Δήμητρα, ο Αντώνης και ύστερα εγώ με 11 χρόνια διαφορά από τον αδερφό μου. Όταν ρώτησα τον πατέρα μου πως μετά από 11 χρόνια που είχαν σταματήσει να κάνουν παιδιά έκαναν εμένα η απάντηση που πήρα ήταν ότι «Φταίνε οι Άγγλοι». Ο πατέρας μου ήταν ενταγμένος στην ΕΟΚΑ, είχε συλληφθεί και είχε κάνει στα κρατητήρια. Όταν αφέθηκε ελεύθερος τον Οκτώβριο του '59 γεννήθηκα εγώ τον Ιούνιο του '60.

Από μικρός ήμουν πολιτικοποιημένος, διάβαζα εφημερίδα στο καφενείο του χωριού, μάλιστα, κρατούσα ένα ημερολόγιο με όλα τα πολιτικά γεγονότα της εποχής όπως εγώ τα αντιλαμβανόμουν.

Πήρα στοιχεία του χαρακτήρα μου από τους γονείς μου. Από τη μητέρα μου πήρα την υπομονή από τον πατέρα μου την μαχητικότητα και το πείσμα. Όταν πιστεύω ότι έχω δίκαιο σε κάτι, σε θέματα αρχών δεν συμβιβάζομαι. Έχω μεγάλη αυτοσυγκράτηση, δεν θυμώνω εύκολα αλλά αν τύχει τότε ο θυμός μου είναι έκρηξη. Μετά το μετανιώνω βέβαια.

Με χαρακτηρίζει επίσης ότι δεν αποδέχομαι εκβιασμούς και διαταγές. Όταν διαφωνώ μαζί σου θα το μάθεις, από μένα, όχι από άλλους, δεν θα το κρύψω. Αυτό βέβαια δημιουργεί προβλήματα στην πολιτική κι όταν εκφράζεις τη διαφωνία σου πληρώνεις και το τίμημα.

Η επιρροή Μακαρίου

Αναπόφευκτα η κουβέντα στρέφεται και στο Μακάριο που επίσης καταγόταν από την Παναγιά, για να πει ότι «είναι κάποια πράγματα που, όπως λένε, μας επηρεάζουν υποσυνείδητα». Ο πατέρας μου ήταν πολύ στενός παιδικός φίλος του Μακάριου, άκουγα συνέχεια ιστορίες για εκείνον και είχα την ευκαιρία να τον γνωρίσω όταν ερχόταν να δει την μητέρα του. 

Με τον πατέρα μου μεγάλωσαν μαζί και μαζί πήγαν περπατητοί από την Παναγιά στον Κύκκο για να γίνουν καλόγηροι. Ο Μακάριος έμεινε αλλά ο πατέρας μου άντεξε μόνο τρία χρόνια και εγκατέλειψε αλλά παρέμεινε ψάλτης σε όλη του τη ζωή, εξού και έμαθε όλα του τα παιδιά να ψάλλουν. Τα αδέρφια του πατέρα μου ήταν όλοι ιερωμένοι, ο παπά Κωστής ήταν ιερέας στην Τίμη, ο Αλέξιος ήταν Ηγούμενος του Αγίου Νεοφύτου και ο Ανατόλιος Αρχιεπίσκοπος Τιβεριάδος.

Θυμάμαι, η πρώτη διαδήλωση που οργάνωσα τότε ήταν ως πρόεδρος του δημοτικού σχολείου το '73, όταν οι 3 Μητροπολίτες προσπάθησαν να καθαιρέσουν τον Μακάριο.

Με την ευχή του πατέρα να γίνει χρήσιμος…

6013 03Για πρώτη φορά είδα τον μακαρίτη τον πατέρα μου με μάτια βουρκωμένα όταν με αποχαιρέτησε, φεύγοντας για σπουδές στη Γαλλία, με μια ευχή. Δεν μου είπε καλή επιτυχία αλλά «να πάεις στο καλό γιέ μου και να στραφείς πίσω χρήσιμος άνθρωπος». Πήρε δάνειο για να με στείλει για σπουδές, τότε έπαιρνε σύνταξη 16 λίρες κι εγώ έφυγα με 48 λίρες στην τσέπη.

Το πρώτο μου ταξίδι εκτός Κύπρου ήταν για μένα σοκ. Από το στρατό είχα πάρει μια γαλλική άνευ διδασκάλου και νόμιζα ότι θα μπορούσα να συνεννοηθώ στη Γαλλία. Κρατούσα στα χέρια μου μόνο μια διεύθυνση ενός φίλου. Νόμιζα ότι θα κατέβαινα από το αεροπλάνο, θα έμπαινα σε ένα λεωφορείο που θα γράφει πάνω Λυών και θα με πήγαινε εκεί που ήθελα. Φανταζόμουν μια πόλη όπως τη Λευκωσία.

Βγαίνω λοιπόν από το αεροδρόμιο και βλέπω καμία πενηνταριά λεωφορεία που έγραφαν όλα πάνω Λυών και κάτι άλλο. Κι εκεί άρχισα να συνειδητοποιώ ότι μάλλον η Λυών δεν ήταν σαν την Λευκωσία. Οπότε σκέφτηκα να πάρω το λεωφορείο στο οποίο έμπαιναν οι περισσότεροι. Προσπάθησα να μιλήσω στον οδηγό αλλά δεν με καταλάβαινε κι εκεί συνειδητοποίησα ότι αυτά που μιλούσα εγώ μάλλον δεν ήταν γαλλικά. Έκατσα σε μια θέση και εκείνητη στιγμή άρχισε να με πιάνει πανικός καθώς συνειδητοποίησα το μεγάλο ρίσκο που πήρα. Προσπάθησα να μείνω ψύχραιμος και να σκεφτώ λογικά και έτσι έβγαλα από την τσάντα μου μια κυπριακή εφημερίδα μόνο και μόνο για να μου φύγει το άγχος. Στάθηκα τυχερός όμως. Μια κυρία που καθόταν μερικές θέσεις πιο μπροστά είδε την εφημερίδα που κρατούσα και ήρθε και κάθισε δίπλα μου. Ήταν γαλλίδα παντρεμένη με έλληνα. Ήταν σαν να είχαν ανοίξει οι ουρανοί για μένα, με βοήθησε να βρω τη διεύθυνση, ειδάλλως θα είχα χαθεί.

Η πρώτη μου δουλειά ήταν στο Μπορντό, στον τρύγο και εκεί ήταν που έμαθα να εκτιμώ το καλό κρασί. Ήταν τα πρώτα λεφτά που πήρα και έτσι κατάφερα και επέστρεψα στην Λυών και γράφτηκα στο πανεπιστήμιο. Σπούδαζα και εργαζόμουν παράλληλα, έπλενα πιάτα σε εστιατόριο. Ο λόγος που επέλεξα τη Γαλλία για σπουδές, ήταν γιατί είχε την πιο διάσημη σχολή Δημοσιογραφίας, τη Σχολή της Λίλης. Απαιτούσε όμως να έχεις ένα άλλο πτυχίο πριν για να σε δεχτούν. Έτσι μπήκα στο Ινστιτούτο Πολιτικών Επιστημών που ήταν επίσης ένας άλλος κλάδος που μου άρεσε και τελικά με συνεπήραν οι πολιτικές επιστήμες και συνέχισα μέχρι το διδακτορικό μου, εγκαταλείποντας δια παντός την ιδέα της δημοσιογραφίας.

Τον τελευταίο χρόνο ξεκίνησα να εργάζομαι στο Εθνικό Επιστημονικό Κέντρο Ερευνών της Γαλλίας. Το όνειρό μου ήταν να γίνω ερευνητής και ταυτόχρονα καθηγητής στο πανεπιστήμιο.

Στροφή στην πολιτική καριέρα

6013 04Οι συγκυρίες με έφεραν στην Κύπρο. Επέστρεψα το ’87 στο πλαίσιο ενός συνεδρίου για την κοινωνική δικτύωση ενώ έκανα το διδακτορικό μου στο Κυπριακό. Ενώ ήμουν στην Κύπρο έγραψα ένα άρθρο για το πραξικόπημα το οποίο έτυχε να δει ο Γιώργος Βασιλείου και του άρεσε και έτσι ζήτησε να με γνωρίσει. Έπειτα μου ζήτησε και αποδέχτηκα να τον βοηθήσω στην προεκλογική του εκστρατεία και στη συνέχεια όταν κέρδισε μου ζήτησε να παραμείνω σύμβουλος του.

Ήταν από τα πρώτα διλήμματα που είχα. Αποδέχτηκα κι έτσι έκλεισε για μένα η όποια προοπτική για ακαδημαϊκή και ερευνητική καριέρα στη Γαλλία. Η συγκυρία αυτή έδειξε ότι ήταν το πεπρωμένο μου να στραφώ στην πολιτική.

Σήμερα υπάρχουν τρεις υποψήφιοι αλλά δύο είναι οι επιλογές και αναφέρομαι στο εθνικό θέμα. Οι ανθυποψήφιοι μου είχαν υποστηρίξει ένθερμα το Σχέδιο Ανάν και είναι υποστηριχτές λύσης εκείνου του μοντέλου. Η δική μου πολιτική είναι ακριβώς η αντίθετη. Απορρίπτω οποιαδήποτε λύση οδηγεί σε διχοτόμηση είτε συγκεκαλυμμένη είτε άμεση ή έμμεση. Θα ήταν παράδοξο, αφού με βάση τις αντιλήψεις που εκφραστήκαν το 2004 στο δημοψήφισμα, το 24% θα είχε δύο υποψήφιους στις εκλογές να τον αντιπροσωπεύουν και το 76% δεν θα είχε κανένα υποψήφιο. Η πρόταση μου ήταν να δώσω εναλλακτική επιλογή και διέξοδο στους πολίτες για μια πιο διεκδικητική πολιτική στο Κυπριακό.

Οι σημερινοί ηγέτες πιστεύω ότι μπορούν να καθιερωθούν αν συνδυάσουν το πολιτικό όραμα με τεχνοκρατικές γνώσεις. Οι σπουδές μου πάνω στην οικονομία, την πολιτική, τις διεθνείς σχέσεις, με εφοδίασαν με τις απαραίτητες γνώσεις ενώ όντας βουλευτής 7 χρόνια και υπουργός 4-5 χρόνια (Εμπορίου, Εξωτερικών και Συγκοινωνιών), είχα την ευκαιρία να διεισδύσω στα προβλήματα της κυπριακής κοινωνίας και να δώσω λύσεις.

Οπότε προσπαθώ να συνδυάσω την τεχνοκρατική με την πολιτική κατάρτιση.

Η Βαρβάρα και ο Ορφέας

6013 05Καθώς μιλά για τη σύζυγο του και το γιο του, τα λόγια και ο ήχος της φωνής του αποπνέουν μια έντονη τρυφερότητα. 

Με την Βαρβάρα, συχνάζαμε στην ίδια καφετέρια όμως ποτέ δεν είχα την ευκαιρία να της μιλήσω. Όταν διορίστηκα Γ. Γ. Νέας Γενιάς, εκείνη εργαζόταν στην Universal Life ως Marketing Manager. Τότε έψαχνα χορηγούς για την κάρτα νέων και έτσι την γνώρισα. Στο ραντεβού που δώσαμε, περίμενα ότι θα δω σε μια διευθυντική θέση κάποια ηλικιωμένη γυναίκα και όταν μπήκε μέσα η Βαρβάρα γοητεύτηκα. Περιττό να σας πω ότι δεν συζητήσαμε για την κάρτα νέων… Κάπως έτσι ξεκίνησε η γνωριμία μας που οδήγησε στο γάμο και στη γέννηση του γιου μας.

Ο Ορφέας έκλεισε πριν μερικές ημέρες τα 15 του. Ξέρω ότι τον στερήθηκα και με στερήθηκε παρόλο που προσπάθησα να μην χάσω σημαντικές του στιγμές. Έτυχε να αλλάξω τρία αεροδρόμια αλλά κατάφερα να φτάσω στο σχολείο του τη στιγμή που απάγγελε το ποίημα του. Τα προηγούμενα χρόνια είχα περισσότερο χρόνο και είχα έτσι την ευκαιρία να τον ανακαλύψω καλύτερα. Χτίσαμε μια σχέση φιλίας, νιώθει άνετα να μου πει τα μυστικά του και έχουμε βρει ένα κώδικα επικοινωνίας. Τώρα του λείπω ξανά αλλά κατανοεί τους λόγους, μάλιστα με παρότρυνε και αυτός να κατέβω στις εκλογές.




Αναζήτηση