Είναι έτοιμο το παιδί μας για την Α’ Δημοτικού;

mathites-dimotiko-sxoleio

Η Θεωρία του Piaget

Η Α’ Δημοτικού αναμφισβήτητα είναι μια δύσκολη μαθησιακή περίοδος για ένα εξάχρονο παιδί. Πρώτον, γιατί για πρώτη φορά εισέρχεται σε μια εξάωρη ή οκτάωρη μαθησιακή ενασχόληση όπου διαδοχικά το ένα μάθημα διαδέχεται το άλλο. Ένα παιδί που μόλις 6 μήνες πριν ασχολούταν αποκλειστικά με το παιχνίδι ξαφνικά βρίσκεται αντιμέτωπο με μια ωμή και άκρως αντιπαιδαγωγική σχολική πραγματικότητα.

Έξι ώρες και περισσότερο καλείται να κάθεται υπομονετικά στο θρανίο κοιτώντας τον μαύρο πίνακα, προσέχοντας τα λόγια της δασκάλας. Ενώ η μαθησιακή ενασχόληση συνεχίζεται και μετά το σχολείο αφού έχει να προετοιμαστεί για την επόμενη μέρα.

Αναρωτιέμαι αν ένα παιδί μόλις έξι ετών έχει τη γνωστική και αναπτυξιακή εξέλιξη που χρειάζεται προκειμένου να ανταπεξέλθει στο νέο σχολικό καθεστώς.

Η Θεωρία του Piaget από τις πιο διαδεδομένες θεωρίες περί της νοητικής ανάπτυξης των παιδιών αναφέρεται σε στάδια, δηλαδή στην γνωστική κατάσταση που ένα παιδί διαθέτει σε μια συγκεκριμένη χρονική στιγμή. Ένα εξάχρονο παιδί βρίσκεται κατά τον Piaget, μεταξύ του προσυλλογιστικού σταδίου και του σταδίου συγκεκριμένης σκέψης. Το παιδί του προσυλλογιστικού σταδίου μπορεί να αντιλαμβάνεται το νόημα των αντικειμένων, τα σύμβολα, κατακτά την έννοια της διατήρησης, την έννοια της αντιστρεψιμότητας την έννοια του μεταγωγικού συλλογισμού και παρουσιάζουν εγωκεντρισμό.

Δηλαδή ένα εξάχρονο παιδί ξέρει ότι ένα αντικείμενο συνεχίζει να υπάρχει ακόμη κι όταν φύγει από το οπτικό του πεδίο. Μπορεί να ξεχωρίσει αν υπάρχει ίδια ποσότητα νερού σε ένα ψηλό ποτήρι σε σχέση με ένα στενό ποτήρι, μπορεί να αντιλαμβάνεται έννοιες από το ειδικό στο γενικό και από το γενικό στο ειδικό. Πχ κόκκινο σαν το μήλο ή η γάτα και ο σκύλος τι κοινό έχουν. Μπορεί να κατανοήσει ότι 2+3=5 και 5-3=2. Πιο δύσκολες νοηματικά συλλογιστικές δυσκολεύεται να τις κατανοήσει π.χ
Σ:Πώς σε λένε;
Παιδί: Ανδρέα
Σ: Έχεις αδελφή;
Παιδί: Ναι, την Ειρήνη
Σ:Η Ειρήνη έχει αδελφό;
Παιδί: όχι

Το στάδιο της συγκεκριμένης σκέψης αφορά παιδιά από 7-11 ετών. Δηλαδή αφορά παιδιά προς το τέλος της Α’ Δημοτικού. Σε αυτό το στάδιο το παιδί έχει ένα πιο ολοκληρωμένο σύστημα σκέψης. Το παιδί αντιλαμβάνεται την έννοια της ταξινόμησης όμως δυσκολεύονται -7 ετών- ακόμη να κατανοήσουν τη σχέση μέρους-όλου. Δηλαδή έχουμε μια πιατέλα φρούτα με 20 κεράσια και 5 ροδάκινα και ρωτάμε το παιδί ποια είναι περισσότερα τα κεράσια ή τα φρούτα. Το παιδί θα μας απαντήσει ότι τα κεράσια είναι περισσότερα.

Στην Α’ Δημοτικού τα παιδιά καλούνται να μάθουν να γράφουν, να μάθουν τις συλλαβές, μαθαίνουν κλήσεις, αντωνυμίες, προθέσεις, τονισμό, χρόνους ρημάτων, να μάθουν τους αριθμούς, πρόσθεση, αφαίρεση, πολλαπλασιασμό. Όλους αυτούς τους μαθησιακούς στόχους σε ένα μόλις χρόνο την στιγμή που γνωστικά τα περισσότερα παιδιά δεν έχουν ακόμη κατακτήσει αυτές τις έννοιες.

Αναρωτιέμαι λοιπόν γιατί βιαζόμαστε να μάθουμε στα παιδιά τόσα πολλά τόσο νωρίς;

Το άλλο ζήτημα που δυσχεραίνει τη μαθησιακή διαδικασία είναι το θέμα του διαβάσματος στο σπίτι. Πολλοί γονείς παραπονιούνται ότι η δασκάλα της Α' Δημοτικού βάζει στα παιδιά πολλά μαθήματα για το σπίτι. Σε συναντήσεις που έχουν οι γονείς με τις δασκάλες των παιδιών τους γίνεται λόγος για το πώς πρέπει οι γονείς να διαβάζουν στα παιδιά τους.

Ποιος είναι ο ρόλος του δασκάλου στη μαθησιακή διαδικασία;

Προσωπικά πιστεύω πώς ένα εξάχρονο παιδί όταν επιστρέφει στο σπίτι πρέπει να έχει χρόνο για να παίξει. Το παιχνίδι είναι η καλύτερη μαθησιακή εμπειρία. Σταδιακά μεγαλώνοντας και προχωρώντας στις σχολικές τάξεις μπορεί να μοιράζεται ο χρόνος μεταξύ της μελέτης και του παιχνιδιού. Στην Α’ τάξη Δημοτικού όμως, το παιδί έχει δικαίωμα να παίζει.

Τα παιδιά έχουν δικαίωμα να χαίρονται την παιδικότητα τους. Προετοιμάστε τα παιδιά σας τους Καλοκαιρινούς μήνες για το Δημοτικό σχολείο. Προμηθευτείτε κάποιο βιβλίο προετοιμασίας για την Α’ Δημοτικού. Αφιερώνετε διαδοχικά 20 με 30 λεπτά ημερησίως στη μελέτη του βιβλίου. Αν το παιδί σας δυσκολεύεται να μελετήσει και να κατανοήσει τις έννοιες από το βιβλίο προετοιμασίας συμβουλευτείτε κάποιον Εξελικτικό-Σχολικό ψυχολόγο.

Η Αριστονίκη Τρυφωνίδου-Θεοδοσίου είναι Υποψ. Διδάκτορας Σχολικής ψυχολογίας Msc, Συμβουλευτική Ψυχολόγος, Εικαστική Θεραπεύτρια, Οικογενειακή θεραπεύτρια.
Email Αυτή η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προστατεύεται από τους αυτοματισμούς αποστολέων ανεπιθύμητων μηνυμάτων. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε τη JavaScript για να μπορέσετε να τη δείτε.




Αναζήτηση