Τι κρύβεται πίσω από την παιδική «αταξία»;

bad-behaviour

Η θεωρία της «γνωστικής ασυμφωνίας»

ΜΕΡΟΣ Α'
Ένας μαθητής, ο οποίος επανειλημμένα κοροϊδεύει τους συμμαθητές του κατά την διάρκεια του μαθήματος, εκδηλώνει μια συμπεριφορά η οποία μπορεί να σημαίνει για το δάσκαλο ότι ο μαθητής:
• Έχει μαθησιακές δυσκολίες
• Θέλει να εκνευρίσει το δάσκαλο
• Προέρχεται από μια «διαλυμένη» οικογένεια

• Χρειάζεται ειδική προσοχή από το δάσκαλο
• Χρειάζεται άμεση πειθάρχηση
• Έχει ανεπαρκείς κοινωνικές δεξιότητες
• Βαριέται το μάθημα
• Μερικά από τα παραπάνω ή όλα μαζί

Συχνά ένα άτομο έχει ανταγωνιστικές και φανερά αλληλοσυγκρουόμενες αντιλήψεις για τη σημασία της συμπεριφοράς ενός άλλου ατόμου. Με το πώς μπορούν να λυθούν τέτοιες νοητές συγκρούσεις, ασχολήθηκε ο Festinger (1957) και ο Bateson (1972, 1979) με αλληλοσυμπληρούμενες θεωρητικές αναλύσεις.

Ο Festinger (1957) διατύπωσε τη θεωρία της «γνωστικής ασυμφωνίας». Σε γενικές γραμμές, υποστηρίζει ότι, όταν ένα άτομο έχει φαινομενικά αντιφατικές αντιλήψεις, θα επιχειρήσει να μειώσει τη γνωστική ασυμφωνία που του δημιουργεί αυτή η σύγκρουση, απορρίπτοντας μία από τις αντιλήψεις ή προσθέτοντας καινούργια γνωστικά στοιχεία. Αυτά τα γνωστικά στοιχεία στηρίζουν μία από όλες τις αντιλήψεις, μειώνουν τη σημασία της ασυμφωνίας ή φέρνουν τις προηγούμενες ασύμφωνες αντιλήψεις σε αρμονία.

Ο Festinger υποστηρίζει επίσης ότι η πίεση που ασκείται στο άτομο για τη γνωστική ασυμφωνία συνδέεται άμεσα με τη σπουδαιότητα των αντιλήψεων που βρίσκονται σε σύγκρουση. Έτσι, αντιλήψεις που θεωρούνται όλες και σημαντικές και εξίσου ελκυστικές θα προκαλέσουν το μεγαλύτερο βαθμό ασυμφωνίας και τη δυνατότερη πίεση για μείωσή της.

Αυτό σημαίνει ότι, αν ένας δάσκαλος έχει στο παρελθόν ερμηνεύσει τη συμπεριφορά παιδιών που κοροϊδεύουν τους συμμαθητές τους κατά την διάρκεια του μαθήματος ως αποτέλεσμα των ανεπαρκών κοινωνικών δεξιοτήτων και εάν αυτή η ερμηνεία τον έχει βοηθήσει να κάνει κάτι αποτελεσματικό, είναι πιθανό ότι σε μια παρόμοια περίπτωση θα δώσει την ίδια ερμηνεία. Αυτό θα συμβεί, ακόμα κι αν έχει συνείδηση ότι πιθανόν να υπάρχουν και άλλες, εξίσου καλές, ερμηνείες της συμπεριφοράς αυτής (Molnar- Lindquist, 1990).

Με δεδομένη αυτή την αντίληψη, είναι δύσκολο για το δάσκαλο να συμβιβάσει τις εξής δύο ασύμφωνες υποθέσεις, όταν βλέπει την προβληματική συμπεριφορά να συνεχίζεται:
Υπόθεση 1: Οι μαθητές κοροϊδεύουν τους συμμαθητές τους κατά την διάρκεια του μαθήματος λόγω έλλειψης κοινωνικών δεξιοτήτων.
Υπόθεση 2: Αυτός ο μαθητής, παρόλο που διδάχτηκε κοινωνικές δεξιότητες, δε σταμάτησε να κοροϊδεύει, άρα, πρέπει να υπάρχει κάποια άλλη ερμηνεία για τη συμπεριφορά αυτή.

Ο μαθητής συμπεριφέρεται με αυτό τον τρόπο (κοροϊδεύει) που – για το δάσκαλο -σημαίνει ότι του λείπουν οι κοινωνικές δεξιότητες και, παρόλο που διδάχτηκε αυτές τις δεξιότητες, η προβληματική συμπεριφορά του συνεχίζεται.

Η Αριστονίκη Τρυφωνίδου-Θεοδοσίου είναι Υποψ. Διδάκτορας Σχολικής ψυχολογίας Msc, Συμβουλευτική Ψυχολόγος, Εικαστική Θεραπεύτρια, Οικογενειακή θεραπεύτρια
Email Αυτή η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προστατεύεται από τους αυτοματισμούς αποστολέων ανεπιθύμητων μηνυμάτων. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε τη JavaScript για να μπορέσετε να τη δείτε.




Αναζήτηση