Υπάρχει Πινόκιο στο σπίτι σας;

paidi-pinokio

Το παιδί και οι συμπεριφορές του

Πολλές φορές αναρωτιόμαστε γιατί το παιδί μας, μας λέει ψέματα. Το πρώτο ψέμα που λέει ένα παιδί είναι μονολεκτικό: ένα απλό όχι, ενώ θα έπρεπε να πει ναι. Η άρνηση του να πει την αλήθεια εξαρτάται από τρεις βασικές ανάγκες: Προσπαθεί να μην τιμωρηθεί, να διαγράψει το σφάλμα του ή ακόμη να επιβεβαιώσει την ανεξαρτησία του.

Το μικρό παιδί δεν αντιλαμβάνεται την έννοια του ψέματος. Πολλές φορές πίσω από την αίσθηση που έχει το παιδί για την έννοια του ψέματος είναι η πεποίθηση του ότι έκανε κάτι χωρίς να το θέλει. Θεωρεί λοιπόν ότι από τη στιγμή που δεν είχε πρόθεση να κάνει κάτι τότε είναι σαν μην το έκανε. Από την άλλη πλευρά οι γονείς αισθάνονται ότι τους κοροϊδεύει και επιμένουν να πει την αλήθεια. Το παιδί αισθανόμενο την τεταμένη ατμόσφαιρα που δημιούργησε η άρνηση του να παραδεχθεί κλαίει. Υπάρχουν παιδιά που επιμένουν να υποστηρίζουν ότι δεν λένε ψέματα στην προσπάθεια τους να αποδείξουν ότι είναι ανεξάρτητα και μπορούν να τα καταφέρνουν.

Είναι λάθος μας να κρίνουμε την πρόθεση για ψέμα ενός παιδιού με τους δικούς μας γνωστικούς κώδικες. Το λεξιλόγιο των παιδιών διαφοροποιείται από το ενήλικο λεξιλόγιο στα εξής χαρακτηριστικά:
» Το λεξιλόγιο τους περιγράφει συναισθήματα
» Αγνοεί τις λεπτομέρειες
» Είναι ευάλωτο στην υποβολή
» Μας λένε αυτά που επιθυμούν

Τα όρια μεταξύ της φαντασίας και της πραγματικότητας είναι ρευστά για τα μικρά παιδιά. Η ενήλικη σκέψη μπορεί να απομονώσει τις λεπτομέρειες χωρίς όμως να χάσει την εικόνα για το πρόβλημα που τον απασχολεί. Η σκέψη του παιδιού ερμηνεύει τις καταστάσεις ως ένα αδιαίρετο σύνολο. Δεν μπορεί ακόμη να διακρίνει το παρελθόν από το μέλλον, την αιτία από το αποτέλεσμα. Τα παιδιά έχουν την ανάγκη να ζητούν να γίνονται τα πράγματα γρήγορα.

Τι γίνεται όμως όταν τα παιδιά κλέβουν κάτι και δεν το παραδέχονται;

Κάτι τέτοιο σίγουρα μας θυμώνει αλλά πρέπει να το διαχειριστούμε με ψυχραιμία και να αναρωτηθούμε αν είναι ξεκάθαροι οι κανόνες συμπεριφοράς στο παιδί μας, αν ξέρει να ξεχωρίζει το σωστό από το λάθος. Το να λες ψέματα είναι δύσκολο. Μόλις έξι ετών το παιδί μπορεί να αντιληφθεί ότι οι άλλοι μπορεί να σκέφτονται διαφορετικά από τον ίδιο. Προσπαθεί να πει ψέμα αλλά όταν του εξηγήσουμε πόσο κακό είναι να καταφεύγει σε αυτό γίνεται αυστηρό και χρησιμοποιεί ηθικολογίες. Ότι δεν φωτογραφίζει τα γεγονότα για τον εξάχρονο είναι αναληθές. Τα οκτάχρονα παιδιά μπορούν πια να ξεχωρίζουν το ψέμα από πρόθεση από το κατά συνθήκη ψέμα.

Στις περιπτώσεις που ανακαλύψουμε ότι το παιδί μας ψεύδεται θα πρέπει να:
» Να μην καταφεύγουμε σε κατηγορίες
» Να μην θυμώνουμε
» Να μην γινόμαστε ντέντεκτιβ
» Να υποδείξουμε τις συνέπειες αυτής της συμπεριφοράς
» Να διαβεβαιώσουμε το παιδί για την αγάπη μας
» Να το βοηθήσουμε να αλλάξει συμπεριφορά
» Αφού το συζητήσουμε το περιστατικό μαζί του να μην ξανααναφερθούμε σε αυτό

Τι κάνουμε όμως αν έχουμε εφαρμόσει όλες τις συμβουλές αλλά η κατάσταση δεν αλλάζει;

Το παιδί που ψεύδεται συστηματικά και συμπεριφέρεται έτσι:
» Το ψέμα αποτελεί μέρος το τρόπου που το παιδί σχετίζεται με τους άλλους
» Το παιδί έχει την τάση να τα θέλει όλα τώρα
» Για να επιτύχει αυτό που θέλει καταφεύγει σε κάθε δυνατό μέσο
» Φορτώνει στους άλλους δικές του ευθύνες
» Όταν ανακαλύπτουμε ότι το παιδί έκανε κάτι άσχημο, δείχνει προσωρινή μεταμέλεια
» Γοητεύεται με την παραβατική συμπεριφορά
» Καταφεύγει σε μικροκλοπές
» είναι παιδί που χρειάζεται ψυχολογική υποστήριξη.

Η Αριστονίκη Τρυφωνίδου-Θεοδοσίου είναι Υποψ. Διδάκτορας Σχολικής ψυχολογίας Msc Συμβουλευτική Ψυχολόγος Εικαστική Θεραπεύτρια Οικογενειακή θεραπεύτρια
Email Αυτή η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προστατεύεται από τους αυτοματισμούς αποστολέων ανεπιθύμητων μηνυμάτων. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε τη JavaScript για να μπορέσετε να τη δείτε. Τηλ: 97-836335




Αναζήτηση