Η πορεία της ανορεξικής έφηβης στη θεραπεία: το μονοπάτι της Art therapy

anorexia

Εικαστικό θεραπευτικό πρόγραμμα

Στη νευρική ανορεξία οι ασθενείς αντιμετωπίζονται ως άτομα μοναδικά με διαφορετικά προβλήματα και ποικίλες ανάγκες καθώς βρίσκονται σε διαφορετικό στάδιο της ασθένειας όταν ξεκινά η θεραπεία.

Επιπλέον διαπιστώνεται πώς πέρα από την αντιμετώπιση των φυσικών συμπτωμάτων -με την προσθήκη φαρμάκων- ή τον αναγκαστικό εγκλεισμό σε νοσοκομειακές δομές σε περιπτώσεις απειλής της ζωής, η ψυχολογική υποστήριξη οποιασδήποτε μορφής είναι απαραίτητη (1993).

Το θεραπευτικό πρόγραμμα σαφώς περιλαμβάνει δύο τομείς: α) την επανασίτιση όπου η οικογένεια και ο/η θεραπευτής θα επιβληθούν και β) την ψυχοθεραπεία, διαχωριζόμενη σε ατομική/ομαδική και οικογενειακή (Τσιάντης & Μανωλόπουλος, 1986).

Η ψυχοθεραπεία για να λειτουργήσει καταλυτικά πρέπει να τεθούν εξαρχής συγκεκριμένοι στόχοι. Πρέπει να τονιστεί πως όσο νωρίτερα ξεκινήσει η θεραπεία, τόσο πιο θετική είναι και η πορεία της. Επίσης όσο οι λανθασμένες μη φυσιολογικές συμπεριφορές συνεχίζουν, τόσο πιο δύσκολη είναι η διόρθωση τους με κίνδυνο την μόνιμη εγκα- θίδρυση τους (Browell et al., 1998).

Πρωτίστως, η ασθενής εφόσον ανακτήσει το βάρος πρέπει να δημιουργηθούν οι βάσεις ώστε να γίνουν αντιληπτά τα αίτια της νευρικής ανορεξίας, τι ώθησε το άτομο να απαρνηθεί την τροφή. Καθώς τα άτομα με νευρική ανορεξία έχουν περισσότερες γνώσεις γύρω από το ζήτημα της διατροφής σε σχέση με τον μέσο άνθρωπο εξαιτίας της παθολογικής ενασχόλησης, είναι δύσκολο να αλλάξουν τις πεποιθήσεις τους.

Η επανεκπαίδευση σε θέματα διατροφής είναι αναγκαία καθώς χρειάζεται το άτομο να υιοθετήσει μια φυσιολογική συμπεριφορά, ώστε να αποφεύγει την αυστηρή διακοπή της κατάποσης τροφής για μεγάλα διαστήματα. Η άρνηση της τροφής δεν είναι απλά μια παθητική πράξη αλλά το αποτέλεσμα αποφασιστικότητας και προσπάθειας από μέρους της γυναίκας, περιέχοντας εξίσου ένα συμβολισμό (Abraham& Llewellyn-Jones, 1998).

Ο τρόπος που λειτουργεί η Εικαστική ψυχοθεραπεία είναι μέσα από τη δημιουργία μιας εικόνας (ζωγραφική, γλυπτική, κολάζ κλπ) στηρίζεται:
» στο συγκεκριμένο θεραπευτικό στόχο στη διαδικασία της τέχνης και τον τρόπο δημιουργίας της εικόνας
» στη δράση του εικονικού έργου σαν «φαινόμενο»
» στη δύναμη της εικόνας μέσα από την αποκαλυπτική αλήθεια (ασυνείδητη διεργασία)
» στη θεραπευτική σχέση ανάμεσα στο θεραπευτή-θεραπευμένο και στην εικόνα μέσω της μεταβίβασης και αντιμεταβίβασης (η εικόνα δρα σαν αντιμεταβιβαστικό αντικείμενο)
» στο ότι η τέχνη καταλύει άμυνες και αποδεσμεύει συμπλέξεις, ενώ συγχρόνως διατηρεί τις δομές και τα όρια δημιουργώντας ασφάλεια στον θεραπευόμενο (θεραπευτικό πλαίσιο)

Η Mary Leavous (1970) περιγράφει τη χρήση της Art Therapy στη θεραπεία της Ψυχογενούς Ανορεξίας. Ο χρόνος παραμονής στο πρόγραμμα είναι 4-8 μήνες. Τα άτομα επιλέχτηκαν ως κατάλληλα για θεραπεία μέσω τέχνης σε ομάδα ή ατομικά. Οι ατομικές συναντήσεις γίνονται στο χώρο που ξαπλώνουν για να πάρουν βάρος. Στα πρώτα στάδια χρειάζονται κάποια κατεύθυνση για να βρουν θέματα. Η έλλειψη αυτονομίας είναι μέρος της ψυχοπαθολογίας τους. Μέσα από τη χρήση της τέχνης ακουμπούν εμπειρίες που συχνά έχουν να κάνουν με ένα μετέπειτα στάδιο. Η χρήση σωματικών μεταφορών βοηθάει στην κατανόηση θεμάτων του ασθενούς.

Αναφέρει χαρακτηριστικά το παράδειγμα της Kate. Ένα κορίτσι δεκαοκτώ ετών που ζωγράφισε την εικόνα του εαυτού της με Λευκή μπογιά σε λευκό χαρτί. Άμορφη, διότι τρομάζει να εκφράσει κάτι για τον εαυτό της. Ένιωθε διάφανη χωρίς περιεχόμενο μέσα στην οικογένεια της.

Η Αριστονίκη Τρυφωνίδου-Θεοδοσίου είναι Υποψ. Διδάκτορας Σχολικής ψυχολογίας Msc Συμβουλευτική Ψυχολόγος Εικαστική Θεραπεύτρια Οικογενειακή θεραπεύτρια
Email Αυτή η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προστατεύεται από τους αυτοματισμούς αποστολέων ανεπιθύμητων μηνυμάτων. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε τη JavaScript για να μπορέσετε να τη δείτε. Τηλ: 97-836335




Αναζήτηση