Οι πρώτες εφηβικές διακοπές

Το ξαφνικό για τους γονείς και οι αναμενόμενες αντιδράσεις
Και ενώ η οικογένεια ετοιμάζεται για τις καλοκαιρινές διακοπές, έρχεται σαν βόμβα η «ανακοίνωση» του έφηβου πως δεν θα έρθει μαζί αλλά θέλει να πάει με τους φίλους του.

Οι γονείς παθαίνουν σοκ, ξαφνιάζονται, αναρωτιούνται τι έκαναν και δεν θέλει το παιδί τους να τους ακολουθήσει, ποιος το «ξεμυάλισε»... Φοβούνται ότι η βόμβα αυτή σημαίνει τη διάσπαση της οικογένειας, νιώθουν ότι τους εγκαταλείπει, ότι δεν τους έχει πλέον ανάγκη...

Είναι αλήθεια ότι οι γονείς όπως όλοι γνωρίζουμε, τα παιδιά τους τα βλέπουν πάντα σαν παιδιά, δεν τους είναι εύκολο να καταλάβουν ότι δεν έχουν να κάνουν με παιδιά αλλά με νεαρά άτομα που βρίσκονται στο κατώφλι της ενήλικης ζωής. Με εφήβους που θέλουν να ανεξαρτητοποιηθούν, να δοκιμάσουν την γλυκιά γεύση της περιπέτειας και της νέας εμπειρίας. Να ξεφύγουν από τον έλεγχο της οικογένειας, να ζήσουν σαν «μεγάλοι», γιατί ναι, ο έφηβος στην ηλικία αυτή θεωρεί ότι είναι μεγάλος, ότι μπορεί να αποφασίζει για τον εαυτό του, να παίρνει πρωτοβουλίες, να δοκιμάζει καινούργια πράγματα...

Εδώ λοιπόν καλείται ο γονιός, σε αυτή την ηλικιακή φάση του παιδιού του, να δει τι έχει σπείρει όλα τα προηγούμενα χρόνια, τι καλλιέργησε και τι θερίζει τώρα. Αυτή ακριβώς η «σοδιά» είναι που ο γονιός φοβάται στην ουσία να συνειδητοποιήσει. Δεν είναι λίγοι οι γονείς που θεωρούν ότι πρόκειται για την επιπολαιότητα και την ανωριμότητα της ηλικίας, αισθανόμενοι ότι απειλείται ο έλεγχος. Αρκετές φορές ακούμε στο χώρο μας «Προσπαθώ να ικανοποιήσω τα καπρίτσια του, του δίνω ότι θέλει, το πηγαίνω στα καλύτερα μέρη για διακοπές και τώρα μου το ξεπληρώνει με αυτόν τον τρόπο; Δεν με σέβεται καθόλου, δεν με υπολογίζει πια...». Έχει σημασία για τον γονιό να καταλάβει πως το γεγονός ότι επιλέγει να βρίσκεται με τους φίλους του δεν σημαίνει ότι είναι κακός ή καλός γονιός η ότι τον απορρίπτει και δεν τον θέλει άλλο πια στη ζωή του. Εξακολουθεί και τον χρειάζεται δίπλα του αλλά όχι ως τον κεντρικό πρωταγωνιστή. Κεντρικοί πρωταγωνιστές είναι οι φίλοι του και οι παρέες του, η παρουσία του γονιού χρειάζεται να είναι τώρα πια λίγο πιο πίσω και πιο διακριτική. Είναι σαν το καράβι που φεύγει από το λιμάνι για να πάει στο ταξίδι του, πάλι στο ίδιο λιμάνι θα γυρίσει όμως για να δέσει και εκεί θα κάνει τον απολογισμό του τι κέρδισε από αυτό το ταξίδι...

Είναι φυσικό να ανησυχεί ο γονιός για την ασφάλεια του παιδιού του, μην συμβεί κάτι άσχημο και δεν είναι εκεί να το προλάβει όπως έκανε όλα τα προηγούμενα χρόνια. Γνωρίζουμε ότι η εφηβεία είναι η ηλικία της αντίδρασης και της αμφισβήτησης, η ηλικία που θέλει να πειραματιστεί με το «καινούργιο». Αν όμως όπως προανέφερα έχει γίνει καλή δουλειά από τον γονιό στα προηγούμενα χρόνια, αυτές οι εφηβικές αποφάσεις θα χαρακτηρίζονται από την αντίστοιχη ωριμότητα της ηλικίας, που σημαίνει ότι ο ίδιος ο έφηβος γνωρίζει τα όριά του και μέχρι που μπορεί να φτάσει ώστε να είναι ασφαλής. Αυτές οι πρώτες διακοπές θα του επιτρέψουν να ζήσει λίγες μέρες μακριά από την προστασία (ή και υπερπροστασία) των γονιών του, να γνωρίσει καλύτερα τον εαυτό του και να προσαρμοστεί με ικανοποιητικό και ωφέλιμο τρόπο στις νέες καταστάσεις. Θα μπορούσαμε να πούμε ότι είναι η πρώτη του επαφή με την ενήλικη ζωή, η «πρόβα τζενεράλε».

Σίγουρα δεν μπορούμε να υποδείξουμε στον κάθε γονιό την απόφαση που θα πάρει. Καλό είναι να προβληματιστεί όμως ο ίδιος γύρω από το αν το παιδί του είναι ώριμο στην μέχρι τώρα συμπεριφορά του, αν παίρνει σωστές αποφάσεις και πρωτοβουλίες. Και λέω μέχρι τώρα γιατί ο γονιός έχει δείγματα για το παιδί του. Συχνά βέβαια, ακούμε «στο παιδί μου έχω εμπιστοσύνη, στους άλλους όμως;». Καλό είναι λοιπόν να μιλήσει μαζί του σε περίπτωση που είναι αντίθετος και να εξηγήσει τους λόγους που διαφωνεί, όσο πιο ήρεμα γίνεται χωρίς απόλυτο τρόπο, χωρίς φωνές και επικρίσεις, έτσι ώστε να κάνει διάλογο με το παιδί του και να μπορέσει να καταλάβει τις ανάγκες του. Είναι πολύ σημαντικό να μπορέσει ο γονιός να δει αν αυτό που τον προβληματίζει στο να πάρει την σωστή απόφαση είναι η ασφάλεια του παιδιού του και μόνο ή αν πρόκειται και για την δική του ανησυχία (κυρίως αν έχει την τάση να καταστροφολογεί κα να αγχώνεται εύκολα) ή αν είναι θέμα αρχών της οικογένειάς του. Όπως και να έχει, χρειάζεται ο διάλογος αυτός να γίνει σαν να μιλούν δύο ενήλικες και να μην είναι διάλογος (στην ουσία μονόλογος) του «μεγάλου» γονιού και του «μικρού» παιδιού του, έτσι ώστε και να υπάρξουν αντιδράσεις, τουλάχιστον ο έφηβος να καταλάβει ότι πρόκειται για την πραγματική ανησυχία του πατέρα του και της μητέρας του και όχι της εξουσίας που έχουν πάνω του μέσα από τον γονεϊκό ρόλο!

Δωρεάν Συμβουλευτική Γραμμή Σεξουαλικής Υγείας
Δευτέρα-Παρασκευή 12.00-16.00
Τηλέφωνο 77.77.28.77

Ιατρικό Κέντρο Σεξουαλικής Υγείας Θάνου Ασκητή
Αθαλάσσας 62, Στρόβολος, Λευκωσία
Τηλ.: 22459555, 22459556 Fax: 22777197
www.askitis-cy.com

*Δρ Θάνος Ε. Ασκητής Νευρολόγος – Ψυχίατρος Διδάκτωρ Ψυχιατρικής Πανεπιστημίου Αθηνών Πρόεδρος Ινστιτούτου Ψυχικής και Σεξουαλικής Υγείας
*Μαρίνα Μόσχα Κλινική Ψυχολόγος - Ψυχοθεραπεύτρια Ιατρικό Κέντρο Σεξουαλικής Υγείας Θάνου Ασκητή


Αναζήτηση